Tıbben, genel anlamda, tiroid'in büyümesine guatr denilir. Ancak halk arasında bütün tiroid hastalıklarına "guatr" denmektedir.

Erişkinlerde tiroid ağırlığı normalde yaklaşık olarak 20-25 gramdır. Çok büyük guatrlar el veya gözle muayene sırasında kolaylıkla tespit edilebilir. Ancak şüpheli durumlarda ultrasonografik inceleme gereklidir. Tiroidin erişkinlerdeki normal boyutları 50x25x20 mm'dir. Ultrasonografide tiroidin derinlik çapının 25mm üzerine çıkması guatr olarak değerlendirilir. Ayrıca, ultrasonografik olarak tiroid bezinin hacmi hesaplanarak büyüyüp büyümediği anlaşılabilir. Özellikle bazı kişilerde boyun yapısı nedeni ile tiroid normal olarak veya büyükmüş gibi ele gelebilir. Dolayısıyla her ele gelen tiroid guatr olarak değerlendirilmemeli ancak ultrasonografi ile kesin tanı konmalıdır.

Hem diffüz, hem de nodüler guatr fonksiyonel olarak 3 türü bulunabilir;

Ötiroidi: Tiroid hormonları normal düzeylerdedir. Hormon düzeyi normal olan nodülsüz guatr türüne “basit guatr” denir.

Hipotiroidi: Tiroid hormonları azalmıştır.

Hipertiroidi: Tiroid hormonları yüksektir. Tiroid bezesinin gereğinden daha fazla hormon salgıladığı guatr türüne “zehirli guatr” denir. Halk arasında bu tür guatra "iç guatr" da denilmektedir.

İçinde nodül bulunan guatr’a “nodüllü guatr” denilmektedir. Tiroid' de bulunmaması gereken yumru veya kitleye nodül denilir. Nodüllü guatr, "tek" veya "çok nodüllü" guatr olarak ikiye ayrılabilir. Nodüller; sintigrafik incelemede "sıcak", "soğuk" veya "ılık" olarak 3 gruba ayrılır.

ÖNLEM VE TEDAVİ

• Yaygın ve yumuşak guatrlarda L-tiroksin kullanılması guatrı belirgin şekilde küçültür. Hastalığın sık görüldüğü bölgelerde veya enzim eksikliği gibi durumlarda tedavi sürekli olmalıdır.

•Hastalığın sık görüldüğü bölgelerde çocuk ve gençlerin diyetine iyot eklenmesi (iyotlu tuz kullanılması) guatr gelişimini önlemek için önemli bir tedbirdir.

• Guatr bası belirtilerine yol açıyorsa veya klinik ve laboratuar incelemeler tiroid kanseri kuşkusu veriyorsa tedavi cerrahi düşünülebilir.