Tetanoz hastalığına bir bakteri olan Clostridium tetani’nin toksini neden olmaktadır. Tetanozun belirtileri, tetanoz bakterisinin toksininin beyin ve omurilik üzerindeki etkisiyle ortaya çıkar. En sık görülen belirti çene kitlenmesidir. Daha sonra ense sertliği, yutma güçlüğü ve karın kaslarında sertleşme, kasılma görülür. Diğer bulgular ateş, terleme, kan basıncı artışı ve kalp hızında artıştır. Sıklıkla kas kasılmaları ve spazmlar oluşur ve dakikalarca devam eder, haftalarca sürer. Solunum yollarının spazmı solunumu zorlaştırabilir. Kas kasılmaları sırasında kemikler kırılabilir. Tetanoz yüksek ölüm oranına sahip bir hastalıktır. Vakaların yaklaşık %30’u hayatını kaybeder.

Bu bakterinin spor formasyonu toprakta, hayvanların bağırsaklarında ve dışkılarında bulunur. Tetanoz bakterisi insan vücuduna genellikle delici yaralanmalar yoluyla girer. Bu nedenle en tehlikeli yaralanmalar hayvan dışkısı ve gübre bulunan toprakla kirli yaralanmalardır. Tetanoz ameliyatlar, yanıklar, yaralanmalar, sıyrıklar, çarpma tarzında yaralanmalar, kulak enfeksiyonları, diş enfeksiyonları, hayvan ısırıkları, düşükler, hamilelik, piercing ve dövme sonrasında ortaya çıkabilir. Kıymık batmasından sonra da oluşabilir. Tetanoz insandan insana bulaşmaz.

Tetanoz aşısı, DTaP (difteri-tetanoz-boğmaca kombinasyonu) ve Td (difteri-tetanoz kombinasyonu) şeklinde kombine aşılar içinde yer aldığı gibi tek tetanoz toksoid aşısı da bulunmaktadır. DTaP 6 yaşından sonra uygulanamaz. Diğerleri ise her yaşta uygulanabilir. Kas içine yapılırlar.
Üç doz tetanoz aşısı olmuş ve son 10 yıl içinde güçlendirme dozu yaptırmış bir kişi korunuyordur. Bütün çocuklar DBT aşısı ile ülkemizin aşı programına göre 2, 4, 6, 15-18. Aylarda, ilköğretim 1. Sınıfta ve 8. sınıfta aşılanmalıdır. Bundan sonra 10 yılda bir dT aşısı şeklinde tekrarlamak gerekir. Daha önce aşı olup olmadığı bilinmeyen kişilerde üç dozluk seri uygun aralıklarla tamamlanmalıdır. Aşıya ara verilmişse, aranın uzunluğuna bakılmaksızın, aşılamaya kaldığı yerden devam edilir. Tetanoz güçlendirme dozları tüm dünyada artık tetanoz-difteri (Td) ya da boğmaca aşısı da eklenerek (Tdap/Tdap-İPV) şeklinde yapılmaktadır. Erişkinlerde 10 yılda bir yapılan Td dozlarından birisinin yerine boğmaca içerikli Tdap aşısı yapılması önerilmektedir. Yine son Td dozundan 10 yıldan uzun bir süre geçmişde gebelikte 2-3. Trimesterde tetanoz aşısı yapılmalıdır.

Tüm yaralanmalarda öncelikle yara temizlenmelidir ve zaman geçirmeden bir sağlık kurumuna başvurulmalıdır. Kirli yaralarda tetanoz immünglobülini uygulanır ve tetanoz aşısı daha önce yapılmamışsa ya da ne zaman yapıldığı hatırlanmıyorsa yahutta son aşı uygulamasından sonra 5 yıldan fazla zaman geçmişse aşı yapılır. Temiz yaralarda ise son aşılamanın üzerinden 10 yıl geçmişse aşılama tekrarlanır.

Tetanoz geçirmek ömür boyu bağışıklık sağlamaz. Tetanoz geçiren kişiler iyileşir iyileşmez aşılamaya başlanmalıdır. Td aşısı çocukken veya erişkin yaşta primer aşı serisi tam olarak tamamlanmışsa ver her 10 yılda bir tekrar doz uygulanıyorsa %100 etkindir.

En sık görülen yan etki aşının uygulama yerinde görülen kızarıklık, şişlik ve ağrıdır. Genellikle herhangi bir tedavi gerektirmeden düzelir. Diğer görülmesi muhtemel reaksiyonlar ateş, iştahsızlık, yorgunluk ve kusmadır. Aşının herhangi bir dozunda ciddi alerjik reaksiyon gelişen kişilerde tekrar tetanoz aşısı uygulanmamalıdır. Orta veya ciddi hastalığı olan kişiler iyileşene kadar aşılarını ertelemelidir.