Hastanın şikayetleri ile ilgili en geniş kapsamlı incelemesinin yapıldığı ve zeminde mevcut hastalığının tespitine (ki %90’ında fazlasını tespit etme kabiliyetine sahiptir) yönelik değerlendirmeler sonucu büyük çoğunlukla tedavisinin planlanabileceği bir uzmanlık alanıdır.
İç Hastalıkları Uzmanı olabilmek için 6 yıllık Tıp Fakültesini takiben 5 yıllık bir ihtisas eğitimi zorunludur.
ENDOKRİNOLOJİ VE METABOLİZMA HASTALIKLARI
Hormon sistemine endokrin sistem adı verilir. Hormonlar vücudumuzdaki büyüme, gelişme, üreme, bazı metabolik olayların sağlanması ve vücudun sağlıklı olarak görev yapmasını sağlayan kimyasal habercilerdir. Hormonlar vücudumuzdaki salgı bezlerinden salgılanarak kan yoluyla diğer dokulara taşınır ve etkilerini gösterirler.
Bu hormonların eksikliği, fazlalığı veya üretildikleri organlarda oluşabilen tümörlerin mevcudiyeti ile oluşan fonksiyonel bozukluklar (Hormon hastalıkları) ile uğraşan bilim dalına Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı denir.
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı olabilmek için Tıp Fakültesini bitirdikten sonra 5 yıllık iç hastalıkları eğitimini tamamlayıp 3 yıllık üst ihtisas eğitimi almak gerekir.
Hormonların Başlıca Görevleri:
• Büyüme ve farklılaşma
• Vücut dengesinin sağlanması
• Üreme
Hormonların Üretildiği Bezler:
Hipotalamus, hipofiz, tiroid, pankres, sürrenal (böbreküstü) bez, yumurtalık ve testislerde yapılır ve salgılanır. Bundan başka beyinde, bağırsaklarda da hormon üretimi olmaktadır.
Hormonlar Nasıl Ölçülür?
Hormonlar kandan ölçülebildiği gibi idrardan veya tükrük salgısından da ölçülebilir. Ancak sadece hormon ölçülmesiyle hormon hastalıkları bazı durumlarda anlaşılamaz ve bu nedenle bazı testler (uyarma veya baskılama testleri) yapmak gerekebilir.
Hormon Hastalıkları 3 temel mekanizma ile oluşur:
• Hormon yapım fazlalığı
• Hormon yapım azlığı
• Hormon direnci durumları
Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı hangi hastalıkları değerlendirir?
• Şişmanlık Obezite (ağırlık fazlalığı)
• Zayıflık (Ağırlık azlığı)
• Akromegali (Büyüme hormonu fazlalığı)
• Cushing Hastalığı/Sendromu (ACTH ve/veya Kortizol fazlalığı)
• Hipofizer yetmezlik
• Hiperprolaktinemi (prolaktin fazlalığı)
• Kadın ve Erkek cinsel hormonal gelişim bozuklukları (Hipogonadizm)
• Polikistik Over sendromu
• Hirsutismus (kadınların anormal kıl fazlalığı)
• Kadınlarda adet düzensizliği
• Hipotiroidi/hipertiroidi (tiroid hormonu eksikliği/fazlalığı)
• Tiroid hormon direnci
• Diyabetes Mellitus (Şeker Hastalığı)
• Diyabetes İnsipidus (şekersiz Şeker hastalığı)
• Guatr (tiroid bezinin anormal büyümesi, nodül varlığı)
• Tiroid kanserleri
• Hipofizer tümörler
• Böbreküstü bezi (Adrenal, sürrenal) tümörleri
• Kemik erimesi (Osteoporoz)
• Paratiroid Bez hastalıkları
• Kalsiyum denge bozuklukları (D Vitamini eksikliği / hiper ve hipoparatiroidi)
